Μπλε

Φ.Ο.Υ.: Ένα ελπιδοφόρο συλλογικό εγχείρημα στον πολιτισμό

Η προσωπική μυθολογία του καθένα μας δημιουργείται από σχέδια ονείρων με υλικά πραγματικότητας. Οι γεωγραφικές της ορίζουσες συνήθως χρεώνονται στο ασυνείδητο όπως και τα μεταβλητά της σύνορα. Κατέχει μια περίοπτη θέση στον κόσμο μιας ζωής, ίσως γιατί αποτελεί την επιλογή που δίνει στο πρόσωπο, ταυτότητα, αναφορά και αισθητικές συστάσεις. Στη δική μου προσωπική μυθολογία, ο Υμηττός, ο τόπος που γεννήθηκα, μεγάλωσα και συνεχίζω να ζω, υπήρξε ανέκαθεν κεντρικό σημείο αναφοράς. Εδώ μένουν ακόμη οι φίλοι μου, οι άνθρωποί μου, εδώ ξεκίνησαν και μεγάλωσαν τα περισσότερα –έως σήμερα-  όνειρά μου, εδώ τέλος η προσφυγική μου ρίζα βρήκε ένα λημέρι να ησυχάσει. Στα χαμηλά σπίτια αυτής της γειτονιάς, που πάντα έμοιαζε με νησί μέσα στην πολυμήχανη και ταραγμένη αθηναϊκή μητροπολιτική θάλασσα, αναγνώριζα και αναγνωρίζω τον εαυτό μου και τις πίσω μέρες του. Εδώ, στον Υμηττό, οι ανθρώπινες σχέσεις εξακολουθούν να δίνουν στην καθημερινότητά, ένα αίσθημα οικειότητας, ηπιότητας και κατανόησης, η αλληλεγγύη και η δημιουργικότητα είναι ακόμη παρούσες σε κάθε δρόμο και σε κάθε ζωή.

Ο μνημονιακός «Καλλικράτης» δεν κατάφερε να πνίξει αυτή την συνθήκη, παρότι κατέλυσε το αυτοδιοίκητο του Υμηττού και τον απορρόφησε σε έναν νέο ενιαίο Δήμο που για να πας στο δημαρχείο χρειάζεσαι λεωφορείο και στην Εφορία μιάμιση ώρα δρόμο. Οι εκπαιδευμένοι και απαιτητικοί Υμηττιώτες, βρήκαν μέσω του Φ.Ο.Υ τον τρόπο και πάλι να οργανωθούν και να αντισταθούν στην μαυρίλα της εποχής. Σήμερα, αποφάσισα να σας συστήσω ένα πολύ ενδιαφέρον και επίκαιρο ελπιδοφόρο συλλογικό εγχείρημα.

Ποιος είναι λοιπόν ο Φ.Ο.Υ.: Τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, ο Φιλοπρόοδος Όμιλος Υμηττού (Φ.Ο.Υ.), ένας πολιτιστικός σύλλογος στον Υμηττό που ιδρύθηκε από μικρασιάτες πρόσφυγες το 1955, έγινε γνωστός σε όλη την Ελλάδα ως ένα από τα πλέον φωτεινά σημεία στον τότε χάρτη των πολιτιστικών δράσεων, κυρίως λόγω των εμπνευσμένων πρωτοβουλιών του αλλά και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας του. Διαθέτοντας ιδιόκτητες κτιριακές εγκαταστάσεις (τις οποίες του εξασφάλισαν τα πρώτα, ιδρυτικά του μέλη μέσω συνδρομών, προσωπικών δανείων και δωρεών), με βασικές υποδομές που εξυπηρετούν ακόμη και σήμερα τις ανάγκες του, αυτόνομος, αυτόβουλος και αυτοδιοίκητος, ο Φ.Ο.Υ. δεν υπήρξε ποτέ κρατικοδίαιτος συγγενής των κατεστημένων εξουσιών και παραεξουσιών, ούτε και όμηρος ύποπτων και μεγαλόσχημων χορηγών. Παρέμεινε στο κέντρο της ζωής μιας μικρής γειτονιάς, στέγη ελπίδων και δημιουργικότητας των πολιτών της οι οποίοι έπρατταν τοπικά αλλά σκέφτονταν και οραματίζονταν πολύ ευρύτερα.

Από τον Φ.Ο.Υ ξεκίνησε το 1977 το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο (αρχικά ως ιδέα του Α. Λεντάκη που φίλεργα υλοποίησαν στη συνέχεια τα μέλη του συλλόγου και παρακολούθησαν χιλιάδες Αθηναίοι), εκεί στεγάστηκαν τοΘέατρο της Άνοιξης, το Μουσικό Εργαστήρι του Θ. Μικρούτσικου και του Μ. Γρηγορίου,κοινωνικές και πολιτικές παρεμβάσεις, τοπικές πρωτοβουλίες και πολύ ενδιαφέρουσες συνέργιες (πχ. με τοΤρίτο Πρόγραμμα του Μ. Χατζιδάκι). Όλα αυτά παράλληλα και ταυτόχρονα με τις δραστηριότητες των υπόλοιπων ομάδων και τομέων του Συλλόγου. Για εμάς, τους νέους της εποχής εκείνης στον Υμηττό, ο Φ.Ο.Υ. υπήρξε βασικό κέντρο διαλόγου, αισθητικής διαμόρφωσης και συλλογικής πράξης. Και μια από τις πρώτες στάσεις στη συγκρότηση αν μη τι άλλο, της κοινής προσωπικής μυθολογίας μας.

Στα χρόνια που μεσολάβησαν από τις αρχές της δεκαετίας του ‘80 σχεδόν ως τις μέρες μας, ο Όμιλος χαρακτηρίστηκε από αδράνεια, εσωστρέφεια και απώλεια της κεντρικής του θέσης στα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου. Ένας από τους βασικούς λόγους αυτής της παρακμής ήταν και η αποχώρηση του βασικού πυρήνα των ενεργών μελών που καθόρισαν μεταπολιτευτικά τη φυσιογνωμία του, κάτω από την πίεση των νέων όρων που διαμόρφωσε η μικρομεσαία «αλλαγή». ‘Άλλες προτεραιότητες, διαφορετικές κλίμακες αξιών έγιναν πρωταγωνιστές της κοινωνικής και πολιτιστικής μας ζωής. Παρόλα αυτά οι διοικήσεις των τελευταίων 20 ετών, κατάφεραν -κι αυτό πρέπει να το αναγνωρίσουμε- δύο πράγματα: να συγκρατήσουν ως αυτόνομο και αυτοδιοίκητο ίδρυμα τον Φ.Ο.Υ. και να διασώσουν την υποδομή του, που είναι και ένα από τα βασικά του πλεονεκτήματα.

Εδώ κι έναν χρόνο ο Φ.Ο.Υ., ανθίζει και πάλι. Με καινούργια διοίκηση και με την εθελοντική συμμετοχή και ενεργοποίηση δεκάδων παλιών και νέων μελών, ξαναζεί τον πυρετό της δημιουργίας. Τον φετινό Σεπτέμβριο οι εκδηλώσεις για τα 90 χρόνια από την μικρασιατική καταστροφή, το Συνέδριο που συνδιοργάνωσε με την Ακαδημία Αθηνών για την Σμύρνη, τον έφεραν και πάλι στο προσκήνιο.  Αλλά και η πυκνή δράση του όλους τους προηγούμενους μήνες αναδεικνύουν ένα νέο πρόσωπο, που όπως παλιά, τείνει να αποκτήσει πανελλήνιο ενδιαφέρον και ακτινοβολία αλλά και μαζική απήχηση, εντός και εκτός Υμηττού. Άλλωστε ο ΄Ομιλος αυτή τη στιγμή, συγκεντρώνει πάνω από 600 μέλη, κατοίκους και δημότες Υμηττού.

Το ειδικό βάρος αυτής της προσπάθειας είναι που εξηγεί και το παρόν σημείωμα κι έχει να κάνει με την περίοδο που διανύουμε. Περισσότερο παρά ποτέ σήμερα, νομίζω πως χρειαζόμαστε συλλογικότητες που θα περιγράψουν ως υποδείγματα, την εκκίνηση μιας άλλης πορείας πολιτικής και πολιτιστικής ανάτασης. Κι ο Φ.Ο.Υ. είναι ένα τέτοιο υπόδειγμα. Χρειαζόμαστε σήμερα αυτόνομες και αυτόβουλες κοινότητες και πρωτοβουλίες άμεσης δημοκρατίας που θα συνδυάζουν την προσωπική ανάγκη και την συλλογική έκφραση χωρίς ετεροβαρείς σχέσεις, εστίες δημιουργικών προτάσεων, ευθύβολων παρεμβάσεων, γόνιμου διαλόγου και αποτελεσματικής συσπείρωσης, ώστε να ανακοπεί στην κοινωνία η εξάπλωση της καταθλιπτικής παραίτησης και να σταματήσει επιτέλους αυτή η διαβρωτική επίθεση των ποικιλόμορφων ιερεμιάδων.

Πρέπει να συναντηθούμε και να μιλήσουμε ξανά, να δράσουμε και πάλι, να ερευνήσουμε, να μελετήσουμε, να διεκδικήσουμε στο πρώτο πληθυντικό πρόσωπο, θεμελιώνοντας καινούργιες βάσεις-αναφορές και νέες αρχές. Χρειαζόμαστε πολλά Συνέδρια, ημερίδες, σεμινάρια και πρωτοβουλίες για να διαμορφώσουμε το πλαίσιο της νέας εποχής που θα ζήσουμε, τα αιτήματα και τα νέα εργαλεία μας όσο όμως και πράξεις αλληλεγγύης, παρεμβάσεις πολιτιστικές που θα υπερασπιστούν ως διφυείς άξονες την κοινωνική συνοχή και την πολιτιστική μας ταυτότητα.

Στο πολιτισμό ειδικά, χώρο που έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη του αφού πρώτα συγκέντρωσε την μεγαλύτερη επιθετικότητα των μνημονιακών κυβερνήσεων και των πολιτικών δυνάμεων που τις στήριξαν και τις στηρίζουν, το φως αυτών των μικρών ελπίδων όπως για παράδειγμα ο Φ.Ο.Υ. πρέπει να διατηρηθεί άσβηστο. Και εμείς, ο καθένας χωριστά και όλοι μαζί, πρέπει να στηρίξουμε και να αναδείξουμε όσο και όπως μπορούμε την παρουσία τους.

Και μιας και το έφερε η κουβέντα τώρα που οι λίστες είναι πολύ επίκαιρες, μήπως θα έπρεπε να υπάρξει και μια λίστα με τις συνέπειες της μνημονιακής πολιτικής σε όλους τους θεσμούς, τους χώρους και τα μέτωπα της καλλιτεχνικής δημιουργίας και της πολιτιστικής δράσης στον τόπο μας; Μήπως ήρθε ο καιρός να οργανωθεί επιτέλους ένα Συνέδριο για τον Πολιτισμό στο καιρό της Κρίσης, ένα συνέδριο που δυνητικά θα συμμετάσχουν δυνάμεις της Τέχνης και του πολιτισμού, ιχνηλατώντας το σήμερα και το αύριο της εικόνας τους και της προοπτικής τους;

Θα ήταν πολύ σημαντική μια τέτοια πρωτοβουλία από μέρους του Φ.Ο.Υ.

Ιστοσελίδα Φ.Ο.Υ. : http://www.foymittos.blogspot.gr/